black and white picture of bodybuilder
Aktywność fizyczna

Skąd organizm pozyskuje energię do pracy mięśni?


Podczas aktywności fizycznej organizm czerpie energię z kilku źródeł. Są to węglowodany, białka i tłuszcze. W procesie różnych przemian biochemicznych tych składników powstaje wysokoenergetyczny substrat jakim jest ATP (adenozynotrifosforan), który jest swego rodzaju bombą energetyczną. Energia z tego substratu jest uwalniana poprzez rozerwanie wiązania (ATP posiada 3 wiązania wysokoenergetyczne, stąd jego nazwa) za pomocą wody. Zachodzi zjawisko zwane hydrolizą.

ATP wraz z fosfokreatyną tworzy fosfagen, który znajduje się wewnątrz naszych komórek. Fosfokreatyna jest źródłem energii wykorzystywanym w procesie resyntezy, czyli odbudowy ATP w warunkach beztlenowych. Ilość fosfokreatyny jednak w naszych mięśniach jest dosyć mała, więc mechanizm ten jest mało wydajny pl.wikipedia.org. Dlatego kolejno do resyntezy ATP wykorzystywane są węglowodany, tłuszcze i białka. Taka sytuacja następuje podczas krótkiego i maksymalnego wysiłku jak podniesienie sztangi.

ATP możemy pozyskać po pierwsze z  węglowodanów, a konkretnie glukozy wychwytywanej z krwi, oraz wewnątrzustrojowych zasobów glikogenu zgromadzonego w mięśniach i glikogenu wątrobowego. Z zasobów węglowodanowych energię można wykorzystywać w środowisku tlenowym (tzw. glikoliza tlenowa przy niskiej intensywności wysiłku) oraz w środowisku beztlenowym (glikoliza beztlenowa przy wysokiej intensywności wysiłku). Taka sytuacja zachodzi po kilku sekundach trwania wysiłku, np. sprint na 100 metrów (wysoka intensywność, warunki beztlenowe – glikoliza beztlenowa).

Podczas wysokiej intensywności treningu w organizmie przeważają procesy beztlenowe, jednak nie jesteśmy w stanie długo prowadzić takiego treningu pl.wikipedia.org. W procesach beztlenowych glukoza spala się tylko częściowo, a efektem ubocznym tego spalania jest kwas mlekowy, który powoduje nasze zmęczenie. W warunkach tlenowych, czyli przy mniejszej intensywności wysiłku cukry spalają się całkowicie i wytwarza dużo więcej ATP, więc wysiłek na poziomie tlenowym może trwać o wiele dłużej.

Aby wysiłek mógł trwać dłużej, dopiero po wykorzystaniu wszystkich zasobów węglowodanowych kolejnym źródłem energii stają się WTK (wolne kwasy tłuszczowe). Tłuszcze w organizmie człowieka znajdują się w mięśniach i innych narządach, ale głównie w podskórnej tkance tłuszczowej. Aby organizm mógł czerpać z tkanki tłuszczowej muszą panować warunki tlenowe. WTK transportowane są przez L-karnityne do organellum komórkowego jakim są mitochondria, gdzie przy pomocy tlenu następuje ich spalanie. Wydajność energetyczna tłuszczy jest największa https://pl.wikipedia.org/wiki/Ketoza_(metabolizm). Warto w tym momencie przypomnieć że przy spaleniu 1 g tłuszczu uwalnia się energia o wartości 9 kcal, natomiast przy spalaniu białek i węglowodanów są to 4 kcal. Najkorzystniejsze warunki do spalania tkanki tłuszczowej panują przy dłuższym wysiłku o niskiej bądź średniej intensywności. Dlatego faktem jest, że spalanie tłuszczów następuje po około pół godziny, dopiero po wykorzystaniu zasobów węglowodanowych.

Jednak nawet tłuszcze nie mogą być spalane w nieskończoność, 3 godzinny trening na orbitreku nie spowoduje, że będziemy spalać tłuszcz przez 2,5 godziny. Niestety choćbyśmy bardzo chcieli, w pewnym momencie, po około godziny spalania tkanki tłuszczowej, dochodzi to utleniania białek mięśniowych, czego powinniśmy unikać. Poznanie tej zależności ma duże znaczenie dla osób, które chcą spalić tkankę tłuszczową, Szybkie i intensywne treningi nie przyczynią się do spalenia tłuszczu a jedynie zgromadzonego w organizmie glikogenu.

Rate this post